Symbool van vruchtbaarheid en voorspoed

Je moet zeker eens kijken naar het beeldje boven de enige nog bestaande poort van Het Steen. Semini, zoals de Antwerpenaars het bas-reliëf noemen, is al sinds oudsher een symbool van vruchtbaarheid. Vermoedelijk dateert het uit de tweede eeuw en is dit het oudste beeld in het straatbeeld van Antwerpen. Een opvallend kenmerk van Semini was zijn fallus. Volgens het volksgeloof is het beeld dan ook een symbool van vruchtbaarheid en voorspoed. In 1587, na de herinname van Antwerpen door de Spanjaarden, werd het heidens beeldje zwaar verminkt door de Jezuïeten. Daardoor is het moeilijk herkenbaar en blijft de exacte herkomst een mysterie.

In de voetsporen van Lange Wapper en Druon Antigoon

Deze open geschiedenis was voor kunstenares Sharon Van Overmeiren een dankbaar vertrekpunt voor de opdracht om een nieuw beeld te maken. De Gulle Waard/The Generous Gatekeeper vind je vandaag op de binnenplaats van Het Steen. De naam verwijst naar folklorefiguren als Lange Wapper en Druon Antigoon, eerdere bewoners en bewakers van Het Steen. In de unieke sculptuur brengt de kunstenares verschillende historische en visuele referenties samen.  

Betekenis en symboliek

Bekijk het kunstwerk zeker eens van dichtbij. De smeedijzeren sokkel verwijst zowel naar de stromende rivier vlakbij als naar de historische functie van Het Steen als gevangenis. Zie je de juwelen, kettingen, sleutels en sloten in het bronzen onderstel? Die duiden op het gebouw als bewaarplaats van schatten en rijkdom en als bastion van macht en welvaart. De draken en slangen zijn dan weer geïnspireerd door een historische interpretatie van het Semini-beeldje waarbij de benen van de figuur als slangen werden beschouwd. In het bovenstuk herken je de gespreide armen van Semini. De keramische totem bevat motieven van korenaren, oude symbolen voor vruchtbaarheid en voorspoed. Je vindt er ook hartjes in, symbool voor liefde en passie.       

Doe een wens

De Gulle Waard verwelkomt bezoekers van Het Steen met een grote glimlach en open armen. Voel je vrij om het beeld een wens toe te fluisteren, net zoals vrouwen het Semini-beeldje vroeger bezochten om vruchtbaarheid af te smeken. Wie weet welke magische krachten De Gulle Waard voor jou in petto heeft? En zo laat je de geschiedenis en de symboliek van het eeuwenoude Semini-beeldje herleven. 

Over de kunstenares

Sharon Van Overmeiren (Antwerpen, 1985) is beeldend kunstenares. In haar werk combineert ze vrijelijk vormen en motieven ontleend aan uiteenlopende bronnen, van de klassieke oudheid tot de popcultuur en van Middeleeuwse heraldiek tot precolumbiaanse beeldhouwkunst. Zo ontstaan wat Van Overmeiren zelf ‘fictieve sculpturen’ noemt, figuren wiens verhaal of identiteit nooit in één keer gevat kan worden. Van Overmeiren groeide op nabij Het Steen.

Het beeld werd gemaakt in opdracht van Visit Antwerpen in samenwerking met Kunst in de Stad - Middelheimmuseum en in dialoog met de vereniging Antwerps Komitee Semini In Ere.